Marten bizi gaitezke? (Euskaraz)

 

 Marten bizi gaitezke?

Marte eztabaidagai da gaur egun. Lehen esan dudan bezala, Marten bizitza egon ahal zen, atmosfera, ur, ibai eta lakuekin zegoela eta. Hala ere, nola amaitu du hain hutsik? Duela milioi urte batzuk, Lurrean gertatzen ari den berotegi-efektu bat jasan zuen, eta basamortu batean bihurtu zen. Era berean, aurten NASAk Perseverance roverra eraman zuen Ingenuity helikopteroarekin Mars 2020 misioan Martera, planeta nolakoa zen eta bere prozesu geologikoak aztertzeko.

Elon Musk aspalditik ari da hura kolonizatzeko plan bat prestatzen, haatik, ez du soilik Marte zapaldu nahi, baizik eta zibilak bertara joan daitezela bizitzera. Bai, ondo irakurri duzu, 1.000 espazontzi eraiki nahi ditu 19 urte barru, 2040an, planeta hau kolonizatzeko. Hain da bere entusiasmoa, non ez du segundo bateko lana galdu nahi. Space X 250 langile gehiago kontratatu zituen eta eskulana bikoiztu zuen. Kontratazioek 24 orduko errekor batean egin izan zuten, eta 48 ordutan lanean hasi ziren. Space X potentzial handiko enpresa pribatu bat dela uste dut, eta norbaitek Marte kolonizatu ahal badu, beraiek dira.

Hori guztia alde batera utzita, nola bizi gaitezke Marten?

Marten oso zaila izango zaigu hor bizitzea: arnastu ezinezko atmosfera du guretzat, eguzki-erradiazioz hilko ginateke, eta antzeko oztopo asko ditu. Hala eta guztiz ere, Marte etorkizunean kolonizatu daitekeela uste da. Fruta kriodisekatuak, haragia, barazkiak eta horrelako elikagaiak jango genituzke. NASAk 2022an hasiko du Marteko egoera eta bizi-baldintza errealistak simulatzeko esperimentua. Esperimentu honetan, Hawaiiko leku batean kokatutako burbuila batean elkarrekin bizi diren pertsonak izango dira, planetaren paisaiaren oso antzekoa. Marten bizi gaitezkeela ondoriozta dezakegu, baina konplikatua izango litzateke eta ziurrenik arazo asko sortuko lituzke.

Marte terraformatzea

Marteko terraformazioa komunitate zientifikoak denbora asko darama eztabaidatzen eta ikertzen. Ziur aski bere klima ez litzateke egonkorra izango, eta milioika urtetan bere ura eta atmosfera gal ditzateke berriro. Hala ere, hainbat ideia eta teoria daude terraformazioa nola izan litekeen azaltzeko, hala nola atmosfera berri bat sortzea.

Atmosfera berri bat

Marte lurreratzeko, bi aldaketa handi egin beharko genituzke: atmosfera eraiki eta berotu. Atmosfera eraikitzeko, amoniakoa bezalako berotegi-efektu handiko gasak bidali beharko genituzke. Hori posible izan liteke kanpoko Eguzki Sistema orbitatzen duten asteroideak bezalako objektuetan izoztutako amoniakoa aterata. Ondoren, ura sartzeko hidrogenoa sartu beharko litzateke. Azkenik, atmosfera egonkortu genezake landaretza eta izaki bizidunak sartuz. Horiek planetaren egoera zailean hobeto egokitu eta bizirauteko, ingeniari genetikoa erabiliko genuke. Gizakiengan geneak aldatzea ere pentsatu zen, Marten eta beste planeta batzuetan bizitzeko.

Zergatik egin beharko genuke?

Etorkizun hurbilean, berotze globalak, klima-aldaketak, biztanleriaren hazkundeak, krisi kementsuak eta baliabideen eskasiak gizaki bat hartzeko ezaugarri egokiak dituzten planeta berriak bilatzeko aukera planteatzera behartuko lukete gizadia. Lur-eraketak milaka urte gehigarriko epea emango liguke teknologia espazial berria garatzeko eta, horrela, planeta berriak eta espazioko beste eskualde batzuk kolonizatzeko.

Bibliografía: wikipedia.org, unamglobal.unam.mx, as.com, tendencias21.levante-emv.com